Tết Trung Thu là gì? Nguồn gốc và ý nghĩa Tết Trung Thu

Tết Trung Thu mỗi năm là thời điểm để nhiều gia đình Việt Nam sum họp, quây quần bên nhau và cùng thưởng thức bánh Trung Thu và những món ăn đặc trưng khác.

Trung Thu cũng là thời điểm mặt trăng tròn và sáng nhất, trùng với thời điểm thu hoạch vào mùa thu. Ánh trăng tròn và sáng tượng trưng cho sự sum vầy, đoàn viên. Hãy cùng URBOX tìm hiểu về Tết Trung Thu một cách chi tiết nhé.

1. Tết Trung Thu là gì?

Tết Trung Thu là ngày lễ hội truyền thống lớn được tổ chức vào Rằm tháng 8 Âm Lịch (Lịch theo Mặt Trăng) ở nhiều quốc gia phương Đông. Một số tên gọi thường được nhắc đến gồm: Tết Đoàn viên, Tết Thiếu Nhi hay Tết Trông trăng.

Những tên gọi này bắt nguồn từ các hoạt động truyền thống trong lễ hội như cả gia đình quây quần ăn bánh Trung Thu, uống trà hoặc rượu, cùng nhau ngắm trăng, trẻ em thì đeo mặt nạ và rước đèn lồng.

Ngoài Việt Nam các quốc gia Đông Á và Đông Nam Á sử dụng Lịch theo mặt trăng cũng tổ chức lễ hội Tết Trung Thu như Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên, Đài Loan, Singapore...

2. Nguồn gốc ngày Tết Trung Thu

Trung Thu được hầu hết mọi người tin rằng bắt nguồn từ Trung Quốc và trải qua hơn 2000 năm lịch sử. Cụm từ này lần đầu tiên xuất hiện trong cuốn Chu Lễ viết vào thời Chiến Quốc (475 – 221 TCN). Nhưng vào thời điểm đó, Trung Thu chưa phải là một lễ hội chính thức, mà chỉ là dịp tổ chức lễ tế thần Thái Âm Tinh Quân - một vị thần trông coi Mặt Trăng. Vì các hoàng đế Trung Quốc cổ đại tin rằng làm như vậy sẽ mang lại một vụ mùa bội thu vào năm tiếp theo.

Mãi đến thời nhà Đường, Hoàng đế Đường Thái Tông có thân tử là vị tướng Trình Giảo Kim rất thích ăn tết nên Trung Thu bắt đầu được tổ chức như một lễ hội, ngày tết vào giữa mùa thu (Trung Thu).

Theo văn bia chùa Đọi năm 1121 về nguồn gốc Tết Trung Thu, từ đời nhà Lý, Tết Trung Thu đã được chính thức tổ chức ở kinh thành Thăng Long với các hội đua thuyền, múa rối nước và rước đèn. Đến đời Lê - Trịnh,Tết Trung Thu đã được tổ chức cực kỳ xa hoa trong phủ Chúa mà “Tang thương ngẫu lục” đã miêu tả.

3. Ý nghĩa của ngày Tết Trung Thu

Tết Trung Thu mang nhiều ý nghĩa quan trọng đối với người Việt Nam cả về gia đình, văn hóa, xã hội và cả tâm linh.

• Với gia đình: Trung Thu là một dịp ý nghĩa để cả gia đình đoàn viên vào thời điểm giữa năm. Không khí ấm áp của lễ hội được tạo nên từ mâm cỗ có ông bà, cha mẹ và con cháu cùng nhau quây quần bên nhau, trò chuyện, bày tỏ lòng biết ơn, cùng nhau thưởng thức bánh Trung Thu và và ngắm trăng.
• Với xã hội: Nhiều hoạt động thiện nguyện cũng được tổ chức trong dịp Tết Trung Thu giúp đỡ nhiều hoàn cảnh khó khăn. Điều này giúp cho cộng đồng xã hội Việt Nam ta càng thêm gắn bó và đoàn kết.
• Với văn hóa: Nhiều hoạt động như rước đèn, hát trống quân, múa lân, đua thuyền… được tổ chức vừa giúp tăng không khí lễ hội, vừa giúp gìn giữ và phát huy thêm những giá trị truyền thống được truyền lại từ thời xưa đến nay. Đặc biệt chính là chiếc bánh Trung Thu, linh hồn của ngày Tết Trung Thu, luôn được phát triển thêm về hình dáng, hương vị.
• Với tâm linh: Việc thờ cúng tổ tiên cũng được diễn ra trong ngày lễ lớn này. Qua đó, con cháu thể hiện lòng biết ơn dành cho những người đã khuất và cầu nguyện về những điều tốt đẹp, tròn viên mãn như là Mặt Trăng.

Do đó, Trung Thu cũng là một dịp vô cùng quan trọng đối với doanh nghiệp để thể hiện sự quan tâm, trân trọng nhân viên; tri ân đối tác bằng cách tặng quà Trung Thu ý nghĩa.

Ngoài ra, tổ chức các hoạt động Trung Thu thiện nguyện, hỗ trợ người nghèo trong dịp Tết Trung Thu sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng hình ảnh đẹp trong mắt cộng đồng.

4. Tết Trung Thu năm 2026 là ngày bao nhiêu?

Tết Trung Thu được tổ chức vào ngày Rằm tháng 8 Âm lịch hàng năm. Theo lịch dương năm 2026, ngày Tết Trung Thu 2026 rơi vào Thứ sáu, ngày 25 tháng 9 Dương lịch.

5. Hoạt động thú vị ngày Tết Trung Thu ở Việt Nam

Rước đèn Trung Thu

Lồng đèn Trung Thu luôn là biểu tượng gắn liền với rằm tháng Tám. Hoạt động rước đèn đêm rằm cũng góp phần khắc họa nên những hình ảnh Trung Thu rực rỡ và đáng nhớ nhất.

Gia đình có thể mua lồng đèn mà bé yêu thích hoặc mua các nguyên vật liệu để cùng bé làm lồng đèn, vun đắp thêm kỷ niệm cho gia đình. Đến ngày rằm, bé cùng gia đình hoặc bạn bè rước đèn hòa mình vào không khí Trung Thu náo nhiệt với tiếng trống, tiếng kèn, tiếng cười nói rộn ràng.

Múa lân

Múa lân là hoạt động văn hóa dân gian độc đáo của Việt Nam. Những chú lân với hình dáng uy nghi, sinh động cùng với tiếng trống rộn ràng không chỉ mang đến cho người xem những màn trình diễn vô cùng hấp dẫn trong dịp Tết Trung Thu, mà còn tạo nên những khung ảnh Tết Trung Thu vô cùng rộn ràng và đẹp mắt.

Ngắm trăng và phá cỗ

Mặt trăng tròn chính là “đặc sản” vào dịp lễ Trung Thu. Vào đêm trăng rằm tháng Tám, mọi người sẽ cùng nhau quây quần bên mâm cỗ có các loại bánh Trung Thu đa dạng hương vị, các loại trái cây, bánh kẹo và ấm trà đậm đà. Sau khi thưởng thức những món ăn ngon, mọi người sẽ cùng nhau ngắm trăng và kể cho nhau nghe những câu chuyện thú vị trong cuộc sống.

Tham gia các trò chơi dân gian

Trong dịp Tết Trung Thu, có rất nhiều trò chơi dân gian được tổ chức để mọi người tham gia vui chơi giải trí. Một số trò chơi phổ biến như: kéo co, đi cầu ván, hái hoa cau, v.v.

Làm đồ chơi Trung Thu

Trước đây, khi đồ chơi Trung Thu khan hiếm, hầu hết các gia đình tại Việt Nam tự làm đồ chơi cho trẻ em vui dịp lễ hội. Các bé sẽ đeo trống hỏi, rước đèn ông sư, đèn ông sao hay đèn kéo quân, đeo mặt nạ, cầm tò he, chong chóng,... và tham gia vào các hoạt động ngày lễ.

Ngày nay, phần lớn đồ chơi Trung Thu ở Việt Nam được bày bán nhiều nơi và rất đa dạng. Các bé có thể chơi các mô hình tàu thủy, lân rô bốt, các loại mặt nạ thường được làm bằng bìa hoặc bằng giấy bồi, với hình các nhân vật trẻ em yêu thích như: đầu sư tử, ông Địa, Tôn Ngộ Không, Trư Bát Giới, Bạch Cốt Tinh,...

Thưởng thức các loại bánh Trung Thu

Ngày nay, bánh Trung Thu đã được phát triển rất nhiều từ hương vị, kiểu dáng độc đáo cho đến bao bì sang trọng để bắt kịp xu hướng hiện đại. Nhưng về cốt lõi, chúng vẫn được chia làm hai dòng chính dựa trên cách làm vỏ bánh Trung Thu: bánh nướng và bánh dẻo.

Hát trống quân

Hát trống quân là hoạt động Trung Thu phổ biến ở miền Bắc Việt Nam. Trong lúc hát, hai bên nam nữ vừa hát đối đáp với nhau, họ đánh nhịp vào một sợi dây gai hoặc dây thép căng trên một chiếc thùng rỗng tạo ra tiếng "thình thùng thình" làm nhịp cho câu hát. Cuộc đối đáp trong những buổi hát trống quân thường đầy niềm vui cùng những câu đố hóc búa.

Tục tặng quà

Tết Trung Thu còn là dịp đặc biệt để các thành viên trong gia đình trao tặng những món quà ý nghĩa cho những người thân yêu. Không những vậy, đây cũng là dịp để doanh nghiệp tri ân khách hàng, nhân viên vì đã cùng đồng hành, tạo ra những kết quả giá trị trong quá trình làm việc.

Người lớn tặng trẻ em đồ chơi, người con tặng cha mẹ trà bánh, người học trò tặng thầy cô, các cơ quan và doanh nghiệp tặng cho khách hàng, cán bộ công nhân viên.

Các món quà Trung Thu ý nghĩa bao gồm: hộp quà bánh Trung Thu, trà cao cấp, quà tặng sức khỏe, voucher mua sắm, voucher nghỉ dưỡng, lồng đèn, đồ chơi…

Tóm lại, Tết Trung Thu là một ngày lễ lớn vô cùng ý nghĩa của người Việt Nam. Đây là dịp để mọi người quây quần bên nhau, sum họp gia đình và cùng nhau thưởng thức những món ăn đặc trưng của mùa thu. Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về Tết Trung Thu, từ nguồn gốc của Tết Trung Thu đến những hoạt động phổ biến trong ngày hội trăng rằm.